Zaplanowany wyjazd na zdjęcia jesieni, a las wciąż zielony? Marcin Wasilewski, amatorski fotograf przyrody, przeżył to na Pojezierzu Brodnickim w pierwszy weekend października. Tydzień później sytuacja według jego relacji diametralnie się zmieniła. Tak powstała Mapa Polskiej Złotej Jesieni, bezpłatne narzędzie dla miłośników fotografii, turystyki i przyrody.
To interaktywna wizualizacja ponad 604 tys. wydzieleń leśnych. Pokazuje, jak od września do grudnia zmienia się wygląd lasów. Można wybrać dowolną datę albo uruchomić animację, a po przybliżeniu sprawdzić m.in. skład gatunkowy i wiek drzewostanu oraz modelowane terminy przebarwiania i opadania liści.
Punktem wyjścia były obserwacje niemieckiej służby meteorologicznej DWD z lat 1993–2025, dotyczące brzozy brodawkowatej, buka zwyczajnego i dębu szypułkowego. Na ich podstawie autor, korzystając z narzędzi sztucznej inteligencji, opracował modele uwzględniające gatunek, położenie i wysokość nad poziomem morza, a potem przeniósł je na Polskę. Nie znalazł równie obszernego, publicznego zbioru polskich obserwacji, a klimat i roślinność uznał za wystarczająco podobne. Według modelu jesień pojawia się najpierw w górach, np. w buczynach bieszczadzkich, oraz na Kaszubach. Na terenach najniżej położonych zmiany przychodzą później.
Autor zastrzega, że to projekt eksperymentalny. Nie jest prognozą pogody ani bieżącą obserwacją satelitarną, tylko typowym przebiegiem jesieni z wieloletnich danych, bez uwzględnienia pogody w danym roku.
#złotajesień #fenologia
