W spokojnych czasach ceny akcji firm z różnych branż podążają własnymi drogami. W kryzysie te różnice zanikają i rynkiem zaczyna rządzić jeden wspólny ruch. Międzynarodowy zespół z udziałem prof. Pawła Błasiaka z IFJ PAN opracował wskaźnik GMR, który pozwala uchwycić tę zmianę.
Badacze sięgnęli po teorię macierzy losowych, rozwijaną pierwotnie m.in. do opisu poziomów energii ciężkich jąder atomowych. Dzięki niej oddzielali rzeczywistą strukturę rynku od statystycznego szumu w macierzy korelacji. Analizowali spółki z indeksów S&P 500 i STOXX Europe 600, a korelacje liczyli w przesuwających się oknach obejmujących 23 dni handlowe.
W trzech zbadanych kryzysach, czyli światowym kryzysie finansowym z 2008 roku, europejskim kryzysie zadłużeniowym i załamaniu wywołanym pandemią COVID-19, obraz był podobny. Liczba istotnych wzorców grupowych gwałtownie malała, a zmienność notowań rosła. Spadek GMR w kierunku zera oznacza, że sektory zaczynają poruszać się niemal jednakowo. Wskaźnik można obliczyć z samych notowań akcji, bez danych z rynku opcji.
Autorzy zaznaczają, że GMR to przede wszystkim miernik bieżącej zmiany struktury rynku. W niektórych przypadkach może on nieco wcześniej ujawniać narastające napięcie, ale nie pokazano, że niezawodnie zapowiada przyszłe załamania. Wyniki ukazały się w czasopiśmie „Digital Finance”.
#fizyka #giełda
